Geniş Zaman (Simple Present Tense)

Topics: , , , ,

Geniş Zaman Cümle Yapısı

(The Structure of Simple Present Tense in English)

İngilizcede geniş zaman cümle yapısı sırasıyla özne, yüklem ve nesne şeklindedir.

Olumlu cümlelerde cümlenin öznesi 3. tekil şahıs “o” (he/she/it) ise fiil “-s” takısı alır.

Olumsuz cümlelerde ise özne 3. tekil şahıs ise özne ile fiil arasına “doesn’t” veya “does not”; diğer şahıslarda “don’t” veya “do not” getirilir. Olumsuz cümlelerde esas fiil herhangi bir ek almaz.

Soru cümlelerinde özne 3. tekil şahıs ise “does” yardımcı fiili öznenin önüne getirilir. Diğer şahıslarda “do” yardımcı fiili kullanılır.

Daha fazla ayrıntı için aşağıdaki tabloları inceleyiniz.

Geniş Zamanın Olumlu Hali

Öncelikle şahıs zamirlerinin sıralamasına bakalım: 1. tekil şahıs (ben), 2. tekil şahıs (sen), 3. tekil şahıs (o), 1. çoğul şahıs (biz), 2. çoğul şahıs (siz), 3. çoğul şahıs (onlar)

Genellikle tüm fiil çekimleri bu sıralamaya göre yapılır.

Olumlu cümlelerde cümlenin öznesi 3. tekil şahıs “o” (he/she/it) ise fiil “-s” takısı alır. Diğer şahıslarda özneden sonra fiile herhangi bir ek getirilmez.

Olumlu cümle yapısı:

Özne (I/you/we/they) + Fiil (yalın) + Nesne + Dolaylı Tümleç + Zarf  Tümleci

Özne (he/she/it [3. tekil şahıs]) + Fiil (-s/-es takısı alır) + Dolaylı Tümleç + Zarf Tümleci

Aşağıdaki tabloda “drink milk” (süt içmek) fiili çekimlenmiştir.

I drink milk. Ben süt içerim.
You drink milk. Sen süt içersin.
He drinks milk. O (erkek) süt içer.
She drinks milk. O (kadın) süt içer.
It drinks milk. O (hayvan) süt içer.
We drink milk. Biz süt içeriz.
You drink milk. Siz süt içersiniz.
They drink milk. Onlar süt içerler.

Geniş zaman olumlu bir cümlede özne 3. tekil şahıs ise fiil -s veya -es takısı alır dedik. Kural olarak -es takısı son harfi “ss, sh, ch, x veya o” olan fiillere getirilir; diğerlerinde -s takısı kullanılır. Ayrıca son harfi -y olan bir fiil, -y’den önceki harf de sessiz ise son harfi -y düşer ve yerine -ies gelir.Örneğin, “try” fiilinin son harfi -y’dir. Y’den önceki harf de sessizdir. Dolayısıyla -y harfi düşer ve -ies takısı gelir: “tries”. Benzer bir örnek daha: “spy” – “spies”.

Geniş Zamanın Olumsuz Hali

Olumsuz cümlelerde özne 3. tekil şahıs (he/she/it) ise özne ile fiil arasına “doesn’t” veya “does not” getirilir. Diğer şahıslarda “don’t” veya “do not”gelir. Olumsuz cümlelerde esas fiile herhangi bir ek gelmez. Aşağıda “play tennis” (tenis oynamak) fiilinin geniş zaman olumsuz çekimi yapılmıştır.

Olumsuz cümle yapısı:

Özne (I/you/we/they) + don’t / do not + Fiil (yalın) + Nesne + Dolaylı Tümleç + Zarf  Tümleci

Özne (he/she/it [3. tekil şahıs]) + doesn’t / does not + Fiil (yalın) + Dolaylı Tümleç + Zarf Tümleci

I don’t play tennis. Ben tenis oynamam.
You don’t play tennis. Sen tenis oynamazsın.
He doesn’t play tennis. O (erkek) tenis oynamaz.
She doesn’t play tennis. O (kadın) tenis oynamaz.
It doesn’t play tennis. O (hayvan) tenis oynamaz.
We don’t play tennis. Biz tenis oynamayız.
You don’t play tennis. Siz tenis oynamazsınız.
They don’t play tennis. Onlar tenis oynamazlar.

Geniş Zamanın Olumlu Soru Hali

Soru cümlelerinde özne 3. tekil şahıs ise “does” yardımcı fiili öznenin önüne getirilir. Diğer şahıslarda (I/you/we/they) “do” yardımcı fiili kullanılır. Fiiller ek almaz. Yalın halde kullanılır.

Olumlu soru cümle yapısı:

Do + Özne (I/you/we/they) + Fiil (yalın) + Nesne + Dolaylı Tümleç + Zarf  Tümleci

Does + Özne (he/she/it [3. tekil şahıs]) + Fiil (yalın) + Dolaylı Tümleç + Zarf Tümleci

Aşağıdaki tabloda “read a book” (kitap okumak) fiili çekimlenmiştir.

Do I read a book? Ben kitap okur muyum?
Do you read a book? Sen kitap okur musun?
Does he read a book? O (erkek) kitap okur mu?
Does she read a book? O (kadın) kitap okur mu?
Does it read a book? O (hayvan) kitap okur mu?
Do we read a book? Biz kitap okur muyuz?
Do you read a book? Siz kitap okur musunuz?
Do they read a book? Onlar kitap okurlar mı?

Geniş Zamanın Olumsuz Soru Hali

Olumsuz soru cümlelerinde özne 3. tekil şahıs ise “doesn’t” yardımcı fiili öznenin önüne getirilir. Diğer şahıslarda (I/you/we/they) “don’t” yardımcı fiili kullanılır. Fiiller ek almaz. Yalın halde kullanılır.

Olumlu soru cümle yapısı:

Don’t + Özne (I/you/we/they) + Fiil (yalın) + Nesne + Dolaylı Tümleç + Zarf  Tümleci

Doesn’t + Özne (he/she/it [3. tekil şahıs]) + Fiil (yalın) + Dolaylı Tümleç + Zarf Tümleci

Eğer don’t yerine “do not” kullanılacaksa, özneden önce “do”, özneden sonra “not getirilir. Aynı şekilde 3. tekil şahısta “doesn’t” yerine özneden önce “does” özneden sonra “not” getirilir. Örneğin “doesn’t he read a book?” yapısı “does he not read a book?” şekline dönüşür.

Aşağıdaki tabloda “go to school” (okula gitmek) fiili çekimlenmiştir.

Don’t I go to school? Ben okula gitmez miyim?
Don’t you go to school? Sen okula gitmez misin?
Doesn’t he go to school? O okula gitmez mi?
Doesn’t she go to school? O okula gitmez mi?
Doesn’t it go to school? O okula gitmez mi?
Don’t we go to school? Biz okula gitmez miyiz?
Don’t you go to school? Siz okula gitmez misiniz?
Don’t they go to school? Onlar okula gitmez mi?

Geniş Zamanın Wh- Sorularda Kullanımı

Geniş zaman Wh- sorularla (what, which, when gibi) kullanılırken yardımcı fiiller (do/does veya don’t/doesn’t) wh- soru edatı ile özne arasına getirilir.Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz.

How often do you go to cinema? (Ne kadar sıklıkta sinemaya gidersin?)

Where does he go on weekends? (O hafta sonları nereye gider?)

Why don’t you drink cold water? (Sen neden soğuk su içmezsin?)

Geniş Zaman Kullanımı

(Uses of Simple Present Tense)

1. Geniş Zaman, her zaman tekrarlanan eylemleri ve alışkanlıkları belirtmek için kullanılır. Bir defaya mahsus bir eylem için kullanılmaz.

He smokes. —> O sigara içer.

Dogs bark. —> Köpekler havlar.

Cats drink milk. —> Kediler süt içer.

Eğer aynı eylem konuşma anında yapılıyorsa Şimdiki Zaman (Present Continuous Tense) kullanılır.

He is smoking now. —> O şuanda sigara içiyor.

The dog is barking now. —> Köpek şuanda havlıyor.

Sık sık yapılan bir eylem veya alışkanlığı sıklık zarflarıyla ifade edebilirsiniz.

Sıklık zarfları (sıklık sırasına göre):

always ——————> daima

almost always ——> neredeyse daima

usually ——————> genellikle

generally —————> genellikle

normally —————> normalde, genellikle

very often ————> çok sık

often ———————> sık sık

frequently ————> sık sık

sometimes ————> bazen

occasionally ———> arasıra

rarely ——————> nadiren

seldom ——————> nadire

hardly ——————> neredeyse hiç

never ——————> asla

Sıklık zarflarının cümledeki yeri yüklemden hemen öncedir. Aşağıdaki örneklerde sıklık zarflarının konumuna dikkat ediniz.

He often listens to the radio. (O sık sık radyo dinler.)

Peter never gets angry. (Peter asla sinirlenmez.) [“Never” zarfı, “asla” anlamına gelir. Cümle yapı olarak olumlu; anlam olarak olumsuzdur.]

Diğer zarflar

Geniş zamanda kullanılan başka zarflar da vardır. Bu zarflar sıklık zarfları gibi yüklemden önce değil; cümlenin en sonunda yer alır.

Every year (her yıl), every month (her ay), every week (her hafta), every day (her gün), every morning (her sabah), every night (her gece)…

Once a year (yılda bir kere), once a month (ayda bir kere), once a week (haftada bir kere)…

Twice a year (yılda iki kere), twice a month (ayda iki kere), twice a week (haftada iki kere)…

Three times a year (yılda üç kere), three times a month (yılda iki kere), three times a week (haftada üç kere)…

on Sundays (Pazar günleri), on Fridays (Cuma günleri) …

Aşağıdaki örneklerde zarfların konumuna dikkat ediniz.

I go to mosque on Fridays. (Ben Cuma günleri camiye giderim.)

He drinks tea every evening. (O her akşam çay içer.)

* Bir eylemin sıklığını sormak için “how often” (ne kadar sıklıkta) soru edatı kullanılır. Bu soru kalıbında genellikle geniş zaman kullanılır.

Ayşe: How often do you wash your hair? (Saçlarını ne kadar sıklıkta yıkarsın?)

Sevim: I wash my hair twice a week. (Saçlarımı haftada iki kez yıkarım.)

2. Bilimsel gerçekler geniş zaman ile ifade edilir. Örneğin dünyanın kendi ekseni etrafında veya güneşin etrafında dönmesi, suyun yüz derecede kaynaması, buzun sıfır derecede erimesi bilimsel gerçeklerdir. Tüm bu ifadeler geniş zaman ile ifade edilmektedir.

Water boils at 100°C. (Su yüz derecede kaynar.)

Ice melts at 0°C. (Buz sıfır derecede erir.)

Water freezes at 0°C. (Su sıfır derecede donar.)

The earth revolves around the sun. (Dünya güneşin etrafında döner.)

3. Genellikle gazete başlıklarında geniş zaman kullanılır.

PEACE TALKS FAIL (Barış Söylemleri Başarısız)

4. Dramatik bir olay veya hikaye anlatılırken geniş zaman tercih edilebilir.

When the curtain rises, Juliet is writing at her desk. Suddenly the window opens and a masked man enters. (Perde açıldığında Juliet masasında yazıyordur. Birdenbire pencere açılır ve maskeli bir adam içeri girer.)

5. Sportif etkinlikler (maçlar vs) genellikle geniş zamanla anlatılır.

Beckham takes the ball from his opponent, beats two players and centers it into the goal. (Beckham topu rakibinden kapıyor … iki oyuncuyu geçiyor ve topu kaleye ortalıyor.) [Geniş zaman yapısına sahip olan bu cümleyi Türkçeye çevirirken şimdiki zamanı kullandık. Çünkü dilimizde böyle ifadeler geniş zaman yerine şimdiki zamanla ifade edildiğinde kulağa daha hoş gelmektedir.]

Donovan takes the ball and passes it to Beckham. (Donovan topu alıyor … ve Beckham’a veriyor.)

6. Geniş zaman gelecekte yapılması planlamış eylemleri ifade ederken veya otobüs, uçak, tren varış-kalkış saatleri belirtilirken de kullanılabilir.

My plane arrives at 16.00. (Uçağım saat dörtte varıyor.)
The film starts at three o’clock on Monday. (Film Pazartesi günü saat üçte başlıyor.)

İngilizce geniş zaman cümleleri dilimizde ifade ederken şimdiki zaman kipine çevirebiliriz. Nitekim İngilizcede geniş zaman olarak ifade edilen birçok cümlenin Türkçeye çevirilirken kulağa hoş gelmesi bakımından “-yor” kipiyle kullanılması daha mantıklı olacaktır. Kaynak: www.ingilizceders.org

* Simple Present Tense (Konu Anlatımı)
* Simple Present Tense
* Simple Present Tense
* Simple Present Tense
* Simple Present Tense
Simple Present Tense
Simple Present Tense
Simple Present Tense

85 thoughts on “Geniş Zaman (Simple Present Tense)

  1. Yaw Bu ne ya benim pc otomatik Türkçe ye çevirdi ingilizcemi geliştireceğime türkçemi geliştirdim 😀 yine de saol ..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


DİKKAT AŞAĞIDAKİ YAZIYI OKUMADAN YORUM YAZMAYIN!
TÜRK CEZA KANUNU MADDE 125. - (1) Sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
Yazılan tüm yorumlar ve IP adresleri veritabanında ve sunucu kayıtlarında tutulmaktadır. Hakaret ve sövme durumunda savcılık kanalıyla kişilerin IP adresinden yerleri tespit edilebilmektedir. Sövenler hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır. Yorumlarınızı dikkatli yapınız!

TANITIM: İngilizceDers.org sitesi bedava ingilizce ders içerir. Bu sitede yer alan ingilizce ders kitabı konu anlatımları öğrencilere yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır.
TELİF UYARISI: Bu sitedeki çalışmalar (ingilizce ders) özgün olup, bir emeğin ürünüdür. İzinsiz başka bir sitede yayınlanması veya paylaşılması yasaktır. Telif hakkı ingilizcenet.org yabancı dil eğitim projesine aittir.
HER TÜRLÜ SORUN İÇİN İRTİBAT KURUNUZ:
İLETİŞİM: ingilizceforum@gmail.com

error: