İngilizcede Edilgen Yapı (Active and Passive)

Topics: , ,

Bu dersimizde İngilizcede edilgen çatı ve edilgen cümlelerin yapısından bahsedeceğiz. Bu konuya geçmeden önce İngilizcedeki temel zaman (tenses) konularını (Geniş zaman, geçmiş zaman gibi) öğrenmeniz gerekir.

Fiilin etken [active] olduğu cümlede eylemi yapan kişi bellidir. Edilgen [passive] bir cümlede ise eylemi yapan kişi belli değildir.

Ali camı kırdı. (etken [active]) = Cam kırıldı. (edilgen [passive])

İngilizcede edilgen cümlelerde eylemi yapan kişiyi belirtmek istediğinizde “by + özne” ifadesini kullanabilirsiniz. “By” anlam olarak Türkçedeki “tarafında” ifadesiyle aynıdır.”By + özne” ifadesi eklense de cümle yine edilgen yapıdadır.

Ali camı kırdı. (etken) = Cam -Ali tarafından- kırıldı.(edilgen)

İngilizcede fiiller nesne alan (transitive) ve nesne alamayan (intransitive) fiiller şeklinde ikiye ayrılır. Nesne alan (transitive) fiiller etken yapıdan edilgen yapıya çevrilebilir. Nesne almayan fiiller edilgen yapılamaz.

Örneğin, “Ali pencereyi kırdı” cümlesinde “Kim?” sorusuna verilen cevap “Ali” cümlenin öznesidir. “Neyi kırdı?” sorusuna verilen cevap (pencere) ise nesnedir. Cümlenin yüklemi, iş, oluş veya eylem bildiren kelime “kırdı” bir fiildir. Bu cümleyi edilgen hale getirdiğimizde cümlemiz “Pencere kırıldı” veya “Pencere, Ali tarafından kırıldı” şeklinde olacaktır. Bu konumuzda edilgenlik esas alınmaktadır.

Yukarıdaki örneğimizi şimdi İngilizce olarak ele alalım. Cümlemizin zamanı geçmiş zaman ise edilgen halinde de cümlenin zamanına dikkat etmemiz gerekecek.

Ali pencereyi kırdı. = Ali broke the window. [Geçmiş Zaman]

Pencere Ali tarafından kırıldı. = The window was broken by Ali. [Geçmiş Zaman]

Her zamanda cümlenin yapısı değişecektir. Tüm zamanlarda edilgen cümlelerde zaman zarflarının yeri genel olarak cümlenin sonundadır. Hatta by phrase yapısından sonra getirilmelidir. Sıklık fiilleri ise yardımcı fiilden (be) sonra gelir. Eğer iki tane yardımcı fiil varsa her ikisinin arasına getirilmelidir. Cümle yapılarıyla ilgili formüllerimizden şimdi sırayla bahsedelim.

Geniş Zamanda Edilgen Cümle

Etken cümle yapısı: Özne + fiil + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + am/is/are (yardımcı fiil) + fiilin 3. hali + [ by + özne (eylemi yapan kişi) ]

Etken cümlede nesne konumunda olan kelime, edilgen cümlede özne konumuna getirilir ve açık açık cümlenin öznesi olur. Fakat karıştırmamanız için biz formüllerimizde etken cümlede nesne olan kelimeyi özne konumunda da nesne olarak adlandıracağız.

Ali breaks the window. (Etken: Ali pencereyi kırar.)

The window is broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılır.)

Eylemi yapan kişi bilinmiyorsa veya belirtmek istemiyorsanız “by + özne” ifadesini kaldırabilirsiniz:

The window is broken. (Edilgen: Pencere kırılır.)

Yukarıdaki örneğimizde görüldüğü gibi özne (Ali) ile nesne (pencere) yer değiştirdi. Cümlenin yüklemi ise formüldeki gibi 3. haliyle başında yardımcı fiil kullanmak şartıyla değiştirildi. Sona getirilen öznenin başına “tarafından” anlamını veren (by) ifadesi getirilmiştir. Diğer zamanlarda da buna benzer formüller vardır. Her bir cümle yapısını bu şekilde inceleyebilirsiniz.

Aşağıda bahsedeceğimiz tüm zamanlardaki edilgenlik yapısını tek bir örnek üzerinde inceleyeceğiz. Diğer bir ifadeyle daha kolay öğrenmeniz açısından aynı cümlenin farklı zamanlardaki edilgen halini göreceksiniz.

Şimdiki Zamanda Edilgen Cümle

Etken cümle yapısı: Özne + yardımcı fiil + fiilin 1. hali + ing + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + yardımcı fiil + being + fiilin 3. hali + by+ özne

Ali is breaking the window. (Etken: Ali pencereyi kırıyor.)

The window is being broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılıyor.)

The window is being broken. (Edilgen: Pencere kırılıyor.)

Geçmiş Zamanda Edilgen Cümle

Etken cümle yapısı: Özne + fiilin 2. hali + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + was/were (yardımcı fiil) + fiilin 3. hali + by + özne

Ali broke the window. (Etken: Ali pencereyi kırdı.)

The window is broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırıldı.)

The window was broken. (Edilgen: Pencere kırıldı.)

Şimdiki Zamanın Hikayesinde Edilgen Yapı

Etken cümle yapısı: Özne + was/were (yardımcı fiil) + fiilin 1. hali + ing + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + was/were (yardımcı fiil) + being + fiilin 3. hali + by + özne

Ali was breaking the window. (Etken: Ali pencereyi kırıyordu.)

The window was being broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılıyordu.)

The window was being broken. (Edilgen: Pencere kırılıyordu.)

Gelecek Zamanda Edilgen Yapı

Etken cümle yapısı: Özne + will + fiilin 1. hali + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + will + be + fiilin 3. hali + by + özne

Ali will break the window. (Etken: Ali pencereyi kıracak.)

The window will be broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılacak.)

The window will be broken. (Edilgen: Pencere kırılacak.)

(Present Perfect Tense)’de Edilgen Yapı

Etken cümle yapısı: Özne + have/has (yardımcı fiil) + fiilin 3. hali + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne +have/has (yardımcı fiil) + been + fiilin 3. hali + by + özne

Ali has broken the window. (Etken: Ali pencereyi kırdı.)

The window has been broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırıldı.)

The window has been broken. (Edilgen: Pencere kırıldı.)

(Past Perfect Tense)’de Edilgen Yapı

Etken cümle yapısı: Özne + had (yardımcı fiil) + fiilin 3. hali + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + had (yardımcı fiil) + been + fiilin 3. hali + by + özne

Ali had broken the window. (Etken: Ali pencereyi kırmıştı.)

The window had been broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılmıştı.)

(Future Perfect Tense)’de Edilgen Yapı

Etken cümle yapısı: Özne + will + have + fiilin 3. hali + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + will + have + been + fiilin 3. hali + by + özne

Ali will have broken the window. (Etken: Ali pencereyi kırmış olacak.)

The window will have been broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılmış olacak.)

(Modals: Can/Could/Would/May/Might/Should/Must etc)’da Edilgen Yapı

“Modal” ların edilgen yapılışı: “Modal yapılar”da (Can/Could/Would/May/Might/Should/Must gibi) modal’dan sonra “be” (olmak) fiilinin 3. hali ve esas fiilin 3. hali getirilir. Nesne ise özne konumuna getirilir. Eylemi yapan kişi belirtilmek isteniyorsa “by + eylemi yapan kişi” ifadesi fiilden sonra eklenir.

Etken cümle yapısı: Özne + can/could/would/may/might/should/must + fiilin 1. hali + nesne

Edilgen cümle yapısı: Nesne + can/could/would/may/might/should/must + been + fiilin 3. hali + [ by + özne (eylemi yapan kişi) ]

Ali can break the window. (Etken: Ali pencereyi kırabilir.)

The window can be broken by Ali. (Edilgen: Pencere Ali tarafından kırılabilir.)

The window can be broken. (Pencere kırılabilir.)

Kısaca ifade etmek gerekirse, etken cümlede eylemi yapan kişi bilinir ve özne konumudadır. Edilgen cümlede ise, eylemi yapan kişi bilinmez, biliniyorsa “by” ifadesi ile belirtilir ve etken cümlede nesne konumunda olan kelime özne konumuna getilir. Kaynak: www.ingilizceders.org

5 thoughts on “İngilizcede Edilgen Yapı (Active and Passive)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


DİKKAT AŞAĞIDAKİ YAZIYI OKUMADAN YORUM YAZMAYIN!
TÜRK CEZA KANUNU MADDE 125. - (1) Sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.
Yazılan tüm yorumlar ve IP adresleri veritabanında ve sunucu kayıtlarında tutulmaktadır. Hakaret ve sövme durumunda savcılık kanalıyla kişilerin IP adresinden yerleri tespit edilebilmektedir. Sövenler hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır. Yorumlarınızı dikkatli yapınız!

İngilizceDers.org sitesi bedeva ingilizce dersler, ingilizce konu anlatımları, ingilizce testler ve İngilizce alıştırmalar içerir. Ortaokul, lise ve üniversite öğrencileri için ücretsiz ingilizce derslere sitemizde ulaşabilirsiniz.
TELİF UYARISI: Bu sitedeki çalışmalar (ingilizce dersler) özgün olup, bir emeğin ürünüdür. İzinsiz başka bir sitede yayınlanması veya paylaşılması yasaktır. Telif hakkı ingilizcenet.org yabancı dil eğitim projesine aittir.
HER TÜRLÜ SORUN İÇİN İRTİBAT KURUNUZ:
İLETİŞİM: ingilizceforum@gmail.com